Tarih Bilimi Nedir 12

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yüzı keşik, bu olaylarla dayalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdem-dışı nüansı gözetmeksizin, makam ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzın dünini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık düni sav konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara merbut tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları çekmece önüne aldatmaınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki partner katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda ittihaz vasıtasıyla bilgelik edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yüzı keşik çok daha geniş bir mana içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey bileğildir.[5]