Tarih Bilimi Nedir 2

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cepheı dizi, bu olaylarla müteallik bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya kişioğlu-dışı ayırtı gözetmeksizin, konum ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın geçmişini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi kal konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara bağlı tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları bölüm önüne allıkınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir henüz yaşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav derç yoluyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cepheı dizi çok henüz geniş bir valör dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta gitgide natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey bileğildir.[5]