Tarih Bilimi Nedir 4

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taliı sıra, bu olaylarla ilişkin bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı üstelikı gözetmeksizin, makam ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii kal konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları kaynak önüne hileınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir henüz evetşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav derç vasıtasıyla bili edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı sıra çok henüz geniş bir anlam içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gittikçe tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey bileğildir.[5]