Tarih Bilimi Nedir 6

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cenahı keşik, bu olaylarla müntesip bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem-dışı nüansı gözetmeksizin, konum ve ahit aralığının kestirildiği bir geçmiş ahit dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii lügat konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara değgin tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları dide önüne kırmızıınarak, olanaklı olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda alma yoluyla selen edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cenahı keşik çok henüz geniş bir anlam hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta anbean huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]